روي خط سرخ

 

رضا آشفته
نمايشنامه ي تك پرده‌اي

آدمها :
1 – مرد
2 – زن

صحنه :
يك راه سرخ... كابوسي از ذهن يك زن و يك مرد
بارش نرم نرمك خون... مرد با چشمان بسته و جامه ي غرق در خون... او كورمال كورمال قدم بر مي دارد و... زن هم در جامه‌ي خونين و جيغي سرخ... او هم با چشمان بسته و غريب در راه سرخ... آن دو در لحظه‌اي به هم بر مي‌خورند و هراسان از هم دور مي شوند...

زن : آشيانه ام نديده اي؟
مرد : من از باد گريخته ام و نمي دانم در كدامين سرزمين پا نهاده ام مرا هم با تو كاري نيست اي زن كه من از جنس تو بيزارم ، عفريته.
زن : مرا عفريته خطاب مي كني؟
مرد : اگر نبودي نه من اينجا بودم و نه تو...
زن : تو برزخ را بر خود شيرين كرده اي و مرا عفريته مي خواني؟
مرد ( مردد و با تكفير ) : هر چه كشيده ام از ازل تاكنون از توست.
زن ( خندان و ملوس ) : نيرنگ ساز اگر من هستم ، تو خود را عقل كل مي داني و ابرمرد. چرا از وجود من ضعيف و ناچيز مي نالي؟
مرد : نمي دانم كه چرا در برابر تو اگر ببازم ، سخت باخته ام.
زن : تو بازنده اي و من برنده ام كه هر دو عقوبت گناه نخستين را بر دوش مي كشيم تا ابد. فرزانه ي هر دو عالم مرا در هوسناكي شور و شيدايي خود ملول و حيران نكن. بگذار در دنياي كوچكم شادخواه روزگارانم باشم. مرا ميوه ي ممنوعه به بطالت كشانده و تو را چه؟!
مرد : نمي دانم اي مكاره ي شعر باف.
زن : من و شعر با هم بيگانه ايم كه غرابت عشق را در لطافت سيب و گندم مي دانم و نه چيز ديگر.
مرد : وسوسه!
زن : من؟
مرد : تو.
زن : دروغ است.
مرد : تو.
زن : به من نمي تواني بهتان بزني.
مرد : تو را فطرت پاك است و من ابليس را در خود مي پرورم؟
زن : ابليس كه بهترين موجودات است در خواب و خيال خود و من و تو كه در منظر خالق اشرف موجوداتيم و اينك قافيه ي سرايش هستي را باخته ايم. مرا با تو ديگر كاري نيست كه در تقلايم تا در گريز از تو راه بازگشتي بيابم و بيزارم از اين همه گناه. بيزارم. بيزار...
مرد : مرا خام نكن كه زبانت مار را از سوراخ بيرون مي كشاند اي ابليس تر از ابليس.
زن : زبان در دهان دار و حرف بيهوده بار من نكن كه هر چه بر تو رواست و اين برزخ از خود توست.
مرد : اي ابليس از كجا مي داني كه در برزخ به سر مي بريم؟
زن : شايد از پاكي طينت باشد اي فرزانه ي نادان.
مرد : پاكي و دوزخ.
زن : برزخ و نه دوزخ اي ابله.
مرد : برزخ هم روا نيست بر پاكان مگر گمراه باشي و گناهكار.
زن : اي مرد كه در شهوت خود بازمانده اي و از تكرار ملال و اندوه خود دست بر نمي داري. گم شو كه چشمانم از ديدن تو امروز نابيناست و مكدر.
مرد : مرا تو كور كرده اي و گمراه و اينك در اين جاده ي سرخ چون كابوسي دردناك در دامچاله هوسها مي افتم و افتان و خيزان راه به هيچ سراي مهر و اميدي ندارم. مي دانم كه ابليس هم در مكر زنانه ات باز مي ماند و تو او را هم خوراك مي پزي.
زن ( خندانتر از پيش ) : اي بيچاره خناس. اي گرفتار ثروت و شهرت و همخوابگي هاي بي شمار. دهانت را ببين بوي بدش حيوانات را هم مي رماند تا من كه زنم و از جنس تو.
مرد : مرا با تو كاري نيست و جنس ما متفاوت. تو از جنس آتشي و من خاك.
زن : اي كودن. اي بيچاره. اي چهارپاي درازگوش.
مرد : عنصر فحشا و فحاشي ، زبانت در درگاه پيداي حق خاموش دار كه گوش آسمانها از اين همه پليدي بيزار و بيمناك است.
زن : من يا تو كه زبانت جز بيهوده و زشتي چيزي ندارد در نيام.
مرد : تو را كشتن سزاست و نابوديت از چرخ گردون كه تو نقطه ي رذالت و تاريكي هستي و من...
زن : يك كلمه ي ديگر بر زبانت براني تو را بيچاره ي دو عالم مي گردانم گمراه و نفس خواه.
 

لرزش زمين و غرش آسمان و شتاب گرفتن باران سرخ...


مرد : مرا با تو كاري نيست اي گمراه

                                            بيچارگي در دامان تو موج مي زند

                                                   فراختر از دريا

            مرا رها كن و بگذار در درد خود بميرم

                                 مرا ديگر هيچ رغبتي نيست

                                            با تو بودن را نمي خواهم

                                                  بي تو من جاودانه ام و بزرگ

                          خار بر تنم و خوار روحم

                                           آواره ام در اين برزخ

                                                تا كدامين روز رهايي...

       دايره است سرخ و خون از بسترم راهي خيابان

                           تو يك زن در كامجويي من

                                      مرادم حاصل به وحشت هستي

                                             رنجخواه و سرگردان

                                                     اينجا هيچ بود

ننگين سيب سرخي كه بر دلم وسوسه مي تراشيد

نه من از سيب مي هراسم و از تو كه در لباس ماري

     نيشم بزن و بگذار در مرگ باشم تا رسوايي دو عالم

                              عجب آزمون و خطايي كه مدام رد مي شوم
 

زن : مرا هم با تو كاري نيست   

                               سرو را بپرس و بيد مجنون

                          اشك ها و آه هايم را كه بر زمين ريخته ام

                                من آه فرزندانم هستم و حواي گمراه تا به آخر

                                      جوركش هر دو زمانه ام تا بيدادگري همه

                                            مي ستانم با دستان خالي

                                               ماه و مهتاب يكي است تا داس شدن

              روشنايي را دريغ نكن از زمين

                         من و تو در پي اشياء گم شده ايم

                                     من و تو يكي بوديم و تو مغرور از بزرگي

                     جلال و جبروتي در كار نيست و زمين كوچك و بي چيز
 

 مرد : داناي كل بودم و هيچ نمي دانم از دو سوي اين عالم

                          خاك بر سر و نابود

                                  اينجا دريا هم با تو نمي خواند وقتي نمي خواند

                                            دستانت گرم بود و چشمانت شيرين

                                  گلابي و به مي چيدم از زلف پريشان تو در باد

           مرا فقط خاك بدان و زوال از من دور

                           پشت به مهتاب گمراهم در بيراهه هاي ناشناخته

    دلدادگي هايم را آويخته ام به حسرت زمانه و در كوچه ي بيداد گرفتار

 زن : دست بشوي و خوراكت را به فراموشي سپار

                    پليدي در تو راهي نخواهد داشت

                                  هولناك شبي است بي تو روي زمين

                                               من خواب مي بينم و در بيداري تو

                                                  منتظر مي مانم تا روز رستگاري

                                                     حيران مشو و مبهوت زمينيان

                                                             قهوه ات را بنوش تلخ

                                                                 نا اميدي تو و

                                                                   من شادكام
 

مرد : نمي دانم و نمي دانم

           چليپاي مسيحا را بر دوش دارم براي گريز از اين همه آه و اندوه

                       زبان موسي نمي فهمم و مي سوزم در آتش ابراهيم

                             سكوت بودا را هم گريزانم به كوچه ي شتاب

                                 مرا با هيچ رسالتي سروكار نيست

                                     بي پيامبر راه كدام است

                                      يك روزن نور

                                       تلاقي عشق

                                           همين
 

زن : سوگواره ي ما را در دوزخ مي سرايند و ما مغموم هر دو جهان

                           ببين مرا كه در تو هستم به يقين

                                آفرينش بزرگ

                                 هبوط آدمي

                        رنگ مايه حيات و آغازي براي عروج دوباره من وتو

                                  بگير دستهايم و بهراس از قابيل

                                         كنعان هم هست و رسوايي نوح پدر

                   سنگ بر پيشاني رسولان و خوني كه مظلومانه مي روياند

                                سروهاي آسماني و دعاي ما در خلوت

                                      شمع هاي سوزان و تاريكي شب

                                        دلهاي قرار و پاهاي گريزان

                                          اينجا پايان هرچيزي است

                                              بازگشت دوباره

                                              كوله ي تنهايي 

                                                رنج آدمي

          من و تو در گرفتاريها ي هم گم مي شويم روي زمين

              دستانم را نمي گيري و من بي خبر از تو

                 رنج روي رنج بناي دردانگيزي است

                     نفرت و جنون و تو خالي از هيچ

                         مرا يك لحظه ببين

                          اشك هايم

                          آه هايم

           بگذر از من و در خلوتي معراج خود را ببين

                و من به دنبال معراج خود گم مي شوم

                     بي تو

                           مي روم و معماي هستي را مي يابم

                                    در خم كوچه اي رو به بي نهايت

                                          مي بيني من هم مقام تو را دارم

                                                     و حتا بالاتر

                                                 به يقين

                                                 عروج
 

مرد : من در پيچ و خم زمين مي پوسم و تو از معراج دم مي زني

                 كبوتران را ببين كه در يك عالم پرواز مي كنند

                    خفاش هاي هراسان غار مغاك هم برترند

                          ما در بازي عشق باخته ايم

                           مي ميريم بي آنكه بدانيم

                                  دهكده ي ملال

زن : هيچ هيچ هيچ مگوي كه مرا بيزار مي كني.
مرد : من هم كه بيزارم از تو و خود.
زن : اي كاش نبوديم و نبوديم اين همه رسواي دو عالم ، بگو فرزانه ي عقل انديش. هوس بازي و بازنده و سر به زير و شرمسار و عرق ريزان در درگاه والا تعالي كه اي كاش نبوديم و نبوديم اين همه رسوا ، من هم مي نالم به رنج سنگين نشسته بر دوشم و من هم بيزار از اين عالم و خود و تو.
زن و مرد پشت به هم ايستاده اند و زخمي و نيمه جان... هر دو به نرمي تن مي لرزانند و بي هراس از باران سرخ.
مرد :
ببين داريم از كجا مي خوريم؟!
زن : هان ، تو با مني آقا؟
مرد : بله خوشگله كه...
زن : واي كه شما چقدر راحت و با حال هستيد آقا.
مرد : مگه غير از اينه؟
زن : نه من هم موافقم كه دنيا محل عشق و حاله. من كه از شوهرم هيچ خيري نديم كه بخوام بهش وفادار بمونم.
مرد : من چي؟
زن ( با شيطنت و لوس ) : تو ديگه چه مرگته بلا؟
مرد : من هم خير نديدم از دست شوهرم.
زن : زنت خيلي بلاس؟
مرد : خيلي!
زن : بيزارت كرده از زندگي؟
مرد : خيلي!
زن : مي خواي ازش دل بكني؟
مرد : خيلي!
زن : منو مي خواي؟
مرد : خيلي!
زن : منم خرت بشم و بگه آره؟
مرد : آره!
زن : آره!
مرد : حالا كجا بريم؟
زن : مگه تو ناواردي آقا؟
مرد : خيلي!
زن : زهرمارو خيلي!!!
مرد : واي كه چقدر بد دهني تو خوشگل.
زن : قربون دهن خوبت برم دلبر بيا تا بهت بگم يه من ماست چقدر كره داره ، بيا كه... خيلي ديره!
مرد : خيلي!
زمين و آسمان مي غرند و مي لرزند و بر تنه ديوارهاي صحنه تصاويري از تيرگي هاي زندگي پخش مي شود و...
يك صداي غريب : زمين بطالت انسان را رقم زد و هيچگاه فرصتي نبود براي بازگشت دوباره و آسمان در فراموشي روزگار گم بود و همه بي خبر از او. اينك دوزخ مي بارد سرخ از خون انسان ها در پاك شدن كثافات و چرك هاي تن و روح آدمي... مگر بخشايشي دوباره ، مگر بخشايشي دوباره ، مگر...
زن ( جيغ مي كشد و از خواب بر مي خيزد ) : نه من تن به تو نميدم ، نمي تونم...
مرد ( از كنار او بر مي خيزد ) : تو با مني عزيزم ، كابوس ديدي ؛ بخواب ، بخواب عزيزم كه الان وقت خوابه و فردا بايد از اينجا بريم.
زن : كجا؟
مرد : سفر.
زن : سفر؟
مرد : آره عزيزم ، يه جاي خوش آب و هوا برا اينكه حال تو خوب بشه.
زن : چرا؟ من كه خوبم.
مرد : خوبي اما بايد خوبتر بشي.
زن : نمي فهمم؟
مرد ( به او ليواني آب مي دهد ) : بخور و بخواب كه توي راه حرف واسه گفتن كم نياريم.
خطوط نارنجي و بنفش ، شكسته بر در و ديوارمي تابد. زن و مرد پشت بر هم بر خط سرخ خون مي خوابند. موسيقي به نرمي و آرامش مي گرايد و... تاريكي.
با روشنايي دوباره زوج هايي جواني دست در دست هم سرود رهايي مي خوانند و شادابند...

همسرايان : بخت خوش ما بر لبان تو نبشته است
آسمان زيبا ببار تا در پس رنگين كمان عشق را بياراييم
خط زندگي در يكي شدن ما معنا مي يابد
  ما دوست داريم همديگر را و ديگران را
آفتاب و مهتاب يكي است
 مقصد روشنايي است
ما مي گريزيم از تاريكي
با عشق و لبريز شدن از ديگري

   


  اول صفحه



 

یادداشت

بازتوليد قدرت حاكم

سپهري، دلواپس رنگ‌ها و واژه‌ها!

در پس ِ پشت ِ دست ها

معشوقه‌كُشان يا واپسين تعبير كلاسيك از رؤياهاي بدوي

شعر

داستان

حماسه و محبت در ادبيات شفاهي آذربايجان

روي خط سرخ

من معتقد به وجدان فردي و اجتماعي هستم

معرفی کتاب

ارتباط با ما